Artemis Yayınları etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Artemis Yayınları etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

22 Kasım 2014 Cumartesi

Gillian Flynn "Kayıp Kız"

Gone Girl filmiyle kitaptan haberim oldu. Tonight Show With Jimmy Fallon'da oyunculardan Rosamund Pike konuktu; bu sayede öğrenmiş oldum ki David Fincher yeni bir film çekmiş (David Ficher'e deli gibi hayransan yeni film çektiğini nasıl bilmezsin? diyenler için yakında blog'a ekleyeceğim 2 ayda 3 şehir değiştirdiğim hikayemi okumalarını tavsiye ediyorum), o film de bu kitap uyarlanmış. Filmi izlememek için kendimi zor tutarken bir yandan da kitabı bir an önce alıp okumaya karar verdim. Tabi şu az önce parantez içinde geçen sürecin zorlu şartları yüzünden ancak dün gece kitabı bitirebildim.

Bir kere, mükemmel bir kurgusu var. Bir kaç aydır sürekli "roman olmayan" kitaplar okuduğumdan, etkisi daha da güçlü oldu. Hareketin hiç durmadığı, kalbinizin sürekli "hah, şimdi bir şey olacak kesin" gerilimiyle dolduğu, yer yer kendinizi dişlerinizi sıkmış halde bulmanıza sebep olacak bir roman. Gerilimin sınırlarında geziyorsunuz (The Game filmini hatırladığım anlar da oldu okurken; öyle sahneler gözünüzün önüne gelmiyor ama hissiyat kesinlikle sık sık benzeşiyor).

Beşinci evlilik yıldönümleri sabahında Nick Dunne'un eşi Amy Elliot Dune ortadan kaybolur. Biz olayları Nick'in ağzından ya da Amy'nin günlüğünden parçalar ile takip etmeye başlarız. Nick'in sayesinde olayların başladığı günden itibarenki süreci, Amy'nin günlüğü sayesinde ise olayların öncesindeki, tanıştıkları güne dek uzanan döneme şahit oluruz. Amy kayıptır. Amy adeta yok olmuştur. Ve tek suçlu, toplumun suçlamaya bayıldığı Nick'tir. Nick suçsuzluğunu ispatlamaya çalışırken okur birinci ağzıdan Nick'ten bazı garip şeyler duymaya başlar; Nick gerçekten katil midir yoksa?

Ekonomik krizin sadece insanları "eşyalarını masadan toplayıp gitmekten" öte nasıl etkilediğini Kayıp Kız'da görebilirsiniz. Zira değişen bir yerleşim yerinin ötesinde bir çiftin hayatı, umutları ve birliktelikleri de bu kriz ardından çıkmaza giriyor.

Sinsiliğin, kurnazlığın, zekanın, umutların ve hayal kırıklıklarının şekillendirdiği Kayıp Kız'da aşk, birleştirici ve "sevimli" bir kavram olmaktan çıkıyor ve sinsi, karanlık bir "şeye" dönüşüyor.
Bireyin yetiştirilmesinde ailenin doğumdan itibaren (Hatta doğmasından önce) başlayan ve çocuğa biçilen rolün çocuğa dayatılmasıyla ortaya çıkan sorunlar Amy üzerinden ele alınırken; Nick üzerinden sorumsuz baba ve bu babaya benzememek için çabalayan bir adamın, yetişkinliğinde bile kurtulamadığı travmalarına şahit oluyoruz.

Toplumda kabul görmek adına ya da toplumsal cinsiyet rollerini sürdürerek "toplum içinde başarılı olma" oyununu oynamanın zararları da Kayıp Kız'da okuru bekliyor. Aynı zamanda toplumun "günah keçisi" bulduğunda resmen nasıl kendisini kaybedercesine suçlar hale geldiğini, medyanın ellerine düşen her malzemeyi nasıl bir ticari metaya dönüştürmek için zıvanadan çıkmış gibi -bu bir kayıp kadın, muhtemelen ölü bir kadın haberi bile olsa- nasıl konuya atladığını gözler önüne seriyor kitap.

İnsan zekasının, diğer insanlar için bir hediye olduğu kadar bir lanet de olduğunu kanıtlar nitelikte roman. Sinsi planlar, basit hevesler, takıntılar, nefret ve tüm bunların yaşanmasına sebep olan; aşk.

Mükemmel demiştim ancak kitabın sonlarına doğru gerçekten affedilemez bir hata yapılmış; fark edeniniz olursa mail atın gerçekten. İnanılmayacak kadar dev bir hata var ve kimse nasıl fark etmemiş anlamıyorum. Gidişatı da kökünden değiştirecek bir hata var hikayede. Yazar sinsice ilerlettiği bu romanda, öyle bir hatayı nasıl yaptı acaba?

Sırada filmini izlemek var. 

14 Ocak 2013 Pazartesi

F. Scott Fitzgerald "Muhteşem Gatsby"

Bir avuç insan arasında geçen, insan ilişkilerindeki yer yer derinlik ama genellikle de sığlık üzerine kurulu, Birinci Dünya Savaşı sonrasında Amerika’da geçen Muhteşem Gatsby, okurken tek bir satırında bile okuyucuyu sıkmayan bir Amerika eleştirisi.

F. Scott Fitzgerald diyince benim aklıma gelen ilk şey olması bir yana, kitap hikayesi ve anlatımı ile de akıllardan hemen çıkmayan bir kitap.

Anlatıcı Nick Carraway’in kuzeni, kuzeninin eşi, kuzenin arkadaşı, kuzenin eski/büyük aşkı ve kendisinin komşusu Gatsby ve kuzeninin eşinin yasak aşkı çevresinde dönen hikaye belki sıradan bir aşk üçgeni karmaşası gibi görünse de Nick’in bana yer yer Salinger’ın gerçekten ölümsüz kahramanı Holden Caulfield’ı anımsatan “ruh hali” ile olaylara bakışı ve olayların içinde yaşayışı ile başka bir boyuta taşınıyor; işte bu taşındığı boyutta en nefisinden bir toplumsal eleştiri. Küçük ve kibirli dünyalarında yaşayan insanların sakladıkları, sahip oldukları, yetinemedikleri ve daha fazlasını istedikleri gerçekler.

Müziğin, köpük aşkların, kirli paranın, gizli geçmişin, unutulmayan aşkın ve bir anda silinip atılabilecek olan aşkın, paranın lafının geçtiği bir dünyada, kıyısından köşesinden bu hayatta izleyici konumda olan ancak zamanla içine düşmeye başlayan ve gördükleri karşısında içten içe bir tiksintiye düşen Nick; zamanla taraf değiştirmeye başlayan iç dünyası, anlamlandırdıkça acımaya başladığı Gatsby’nin hayatı ve verdiği her anlamla daha da uzaklaşmaya başladığı bir dünya…

Bir solukta okunacak olan ve okunan Muhteşem Gatsby’yi okumamış olanlar; tavsiyeme kulak verin ve daha fazla uzak kalmayın.

Bir alıntı; “Akıntıya karşı giden sandallar gibi ilerliyoruz işte; durmaksızın, geçmişe yol alan.”

Muhteşem Gatsby, F. Scott Fitzgerald. Artemis Yayınları, 201 sayfa.